Niszczejāca ściana i wolnośÃ w piwnicy

Najbardziej rozpoznawalnym elementem fotografii Jana Saudka jest odrapana, wilgotna ściana jego praskiej pracowni, która przez dekady służyła jako jedyne tło dla tysięcy portretów. Ta klaustrofobiczna przestrzeń stała się symboliczną „Arką Przymierza”, oferującą artyście azyl i całkowitą wolność twórczą w izolacji od opresyjnego systemu komunistycznego. Zniszczona faktura tynku, korespondująca z niedoskonałościami ludzkiego ciała, nadaje fotografiom ponadczasowy, niemal mityczny charakter, odzierając modeli z kontekstu społecznego. Na przestrzeni wielu lat ściana podlegała upływowi czasu, stając się niemym świadkiem wspólnego procesu starzenia się materii i człowieka. To „okno na świat”, przez które wpadało jedyne źródło światła, definiuje egzystencjalny wymiar sztuki Saudka, w którym piwnica przestaje być więzieniem, a staje się wybawieniem, azylem a zarazem najważniejszym uniwersum życia i tworzenia. Ta konkretna estetyka zrosła się z tożsamością Jana tak silnie, że gdy po latach stał się zamożnym twórcą, w nowych wnętrzach tworzył sztuczne tła imitujące dawną, odrapaną piwnicę, nie potrafiąc porzucić swojej artystycznej kolebki.

(Agnieszka Termińska, Motywy wystawy „Jan Saudek – Nie będę niósł pochodni w południe”, fragment)

Wystawa „Jan Saudek. Nie będę niósł pochodni w południe”
27.03 – 31.05.2026

Wernisaż wystaw „Niech płonie” i „Jan Saudek. Nie będę niósł pochodni w południe”

📅 26 marca 2026 r., godz. 18:00
📍 ul. Dehnelów 45, Czeladź
🎟️ wstęp wolny